Mây và sóng

Ta chẳng muốn làm một mặt trời đỏ
Ôm hết mộng ngày
Ta chẳng muốn làm một ánh trăng bạc
Thâu hết đêm say.
Hiển thị các bài đăng có nhãn gia đình tôi. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn gia đình tôi. Hiển thị tất cả bài đăng

Chủ Nhật, 5 tháng 4, 2015

Tsubaki

日 の 目  見ぬ   冬  の     椿     の  咲  に  けり
hi no me minu fuyu no tsubaki no saki ni keri

Chẳng thấy mặt trời
Hoa trà mùa đông
Vẫn nở
Issa

Hồi tôi còn nhỏ, chừng 7-8 tuổi, nhà tôi có một chai dầu gội đầu không nhớ ở đâu ra. Đó là chai mùi hoa trà tsubaki của Shiseido. Đó là lần đầu tiên trong đời tôi được ngửi một mùi hương tuyệt vời như vậy. Tôi rất thích cái mùi đó, nên không chỉ dùng để gội đầu, tôi còn lấy để rửa tay. Đó là một cái mùi ngọt lịm, một cái mùi mê mẩn đối với tôi lúc còn nhỏ. Lớn lên, tôi vẫn còn nhớ cái mùi, vẫn còn nhớ cái cảm giác lúc nhỏ. Sau này lâu lâu mẹ vẫn có chai đó trong nhà, tôi vẫn thích cái mùi đó.

Đi khắp nơi, đôi khi tôi vẫn thấy hoa trà. Dĩ nhiên cái loài camellia japonica này không phải hiếm, người ta trồng khắp nơi. Nhưng đứng cạnh bông hoa, tôi chưa bao giờ ngửi thấy cái mùi ở trong dầu gội đầu của Shiseido. Cái mùi của Shiseido chỉ có trong chai dầu gội đầu của mẹ, và vài lần trên tóc của vài đứa con gái ở lớp (PTNK). Tôi chưa hề gặp trong tự nhiên.

Cái mùi đó vẫn là một bí ẩn.


Hình ở trên là bông hoa trà tôi chụp ở vườn thực vật trường Berkeley ở trên núi, vào mùa đông năm 2014. HN nói cái bông nhìn như cái trứng devil egg

Chủ Nhật, 28 tháng 7, 2013

Những cây cầu đi qua

1.
Trong phim Cuộc đời tuyệt vời của Amélie Poulain có một cảnh rất nhanh chiếu một đoàn xe đạp chạy qua một chiếc cầu. Đó là cảnh tôi nhớ nhất. Nhớ từ lần tôi bất chợt xem qua cuốn phim ở đâu đó [trên mạng].

Tôi nhớ vì cái hình ảnh một đoàn xe đạp chạy qua một chiếc cầu cứ tua đi tua lại trong tâm trí tôi, có lẽ vào cả giấc mơ. Tôi cũng không hiểu vì sao. Tôi không nghĩ tôi bị ám ảnh bởi xe đạp. Từ nhỏ, cứ dịp hè về, hay chả cần hè, cứ chiều đi học về, là tôi lang thang khắp nơi trên chiếc xe đạp nhỏ chạy trên lề đường. Trong chừng hai tiếng đồng hồ buổi chiều, tôi la cà khắp các ngõ hẻm ở vùng Gò Vấp, địa bàn đình An Nhơn mở rộng qua gần bên Xóm Mới. Những cuộc phiêu lưu như vậy diễn ra trong suốt thời kỳ tôi độ sáu tới tám chín tuổi gì đó, và kết thúc vào cái ngày bố biết tôi lén đi với ông anh chạy ra xa lộ xe tải chạy rầm rầm. Từ đó, tôi bị dẹp vụ xe đạp. Thế nhưng, tuy tuổi thơ gắn liền như vậy với chiếc xe đạp, kể cả thời kỳ học cấp hai tiếp tục đạp xe đi học cộng với những chuyến phiêu lưu bằng xe đạp bắt đầu mở rộng hơn, tôi hoàn toàn không có bất cứ một thôi thúc nào về chuyện phải được đạp xe. Nói vậy nghĩa là tôi hoàn toàn không bị ám ảnh bởi chiếc xe đạp. 

2.
Vậy có lẽ tôi bị ám ảnh bởi những cây cầu. 

3.
Những năm đầu đời, quãng đường thân thuộc nhất với tôi là quãng đường bốn cây số về nhà ngoại. Từ rìa đông bắc Gò Vấp chạy 4 cây số qua quận 12, tôi đi qua bốn cây cầu: cầu An Lộc, cầu Giao Khẩu, cầu Ba Thôn ở ngoài, và cây cầu Ba Thôn ngắn ở đường bên trong. Tôi lớn lên cùng với việc từng cây cầu (trừ cầu An Lộc qua sông Vàm Thuật) được đập ra và xây mới. Cây cầu Ba Thôn nối từ nhà ngoại qua chợ được đập ra, rồi con đường đất nhỏ bắt đầu được nâng lên và tráng nhựa. Tôi vẫn nhớ những buổi sáng bà ngoại dắt tôi len qua cây cầu nhỏ chưa hủy hoàn toàn để ra tới chợ phía bên kia cầu, và cả những buổi trưa leo cầu trốn nhà cùng mấy đứa anh em đi chơi điện tử. Ngày ngoại mất, năm tôi tám tuổi, cây cầu đập luôn, xe tang không qua được, phải đi vòng ra xa lộ. Tôi vẫn nhớ mình ngồi trên xe tang, và cứ mỗi lần đi qua một cây cầu là lại nói lên để cho ngoại nghe: "Mình qua cầu Giao Khẩu rồi nha ngoại!".

4.
Cứ vậy, dần lớn lên, danh sách những cây cầu thân thuộc trong thành phố càng mở rộng ra, những cây cầu Kiệu, cầu Công Lý, cầu Khánh Hội, vân vân. Tôi vẫn nhớ cảm giác của mình những năm cuối cấp hai đầu cấp ba khi chạy xe qua cây cầu Công Lý mới. Đỉnh cầu được nâng lên cao hơn cầu cũ nhiều. Trong thoáng chốc băng qua cái đỉnh parabol, nhìn chớp nhoáng xuống chùa Vĩnh Nghiêm, phóng mắt nhẹ ra phía trước thấy những cao ốc phía trung tâm thành phố, lòng tôi ngợp một niềm lâng lâng, như một kiểu khoái cảm nhẹ nhàng. Tôi đã miêu tả cảm giác này trong một bài blog hồi xa xưa đó.

Rồi khi đã đủ lớn để rong chơi [trời phương ngoại?] ra tới tận cây cầu Phú Mỹ khổng lồ, tôi dường trải qua lại niềm sung sướng cũ đã nhờn theo năm tháng. Mỗi lần bí chỗ đi chơi với mấy đứa bạn, tôi đều gợi ý hãy chạy ra cầu Phú Mỹ ở quận 7. Lúc đầu tôi chỉ cho đó là một ý tưởng bất chợt, nảy ra khi không còn chỗ nào khác để đi, rồi từ từ mới nhận ra tôi đã bị những cây cầu ám. Nói cho cùng, còn chỗ nào để ngắm Sài Gòn thú vị hơn việc chạy xe trên những nhịp to lớn, cao dần cao dần của cầu Phú Mỹ, nhìn xuống dòng sông Sài Gòn cuồn cuộn phía dưới, nhìn những bãi cát phía cảng, nhìn những con tàu bập bềnh, nhìn xưởng đóng tàu chất đầy gỗ... 

5.
Tôi rất thích game pokemon phần thứ 5, nơi lấy bối cảnh là Unova, vùng đất của những cây cầu. Mỗi cây cầu là một nét đẹp, mỗi lần băng qua là một niềm vui. Cây cầu Làng [ビレッジブリッジ - Village Bridge] cổ kính, có những ngôi nhà bằng đá, và nền nhạc enka. Cây cầu Skyarrow lại là một cây cầu dây văng hoành tráng, nhìn xuống dòng sông rộng, trông ra được đô thị Castelia và thấy cả con tàu Royal Unova chạy bên dưới. Cây cầu Driftveil hay còn kêu là cầu Charizard là một cây cầu thanh nhã mang màu đỏ Charizard... Tôi yêu những cây cầu ở Unova cũng giống như yêu những cây cầu thực vậy. 

6.
Vậy thì, có gì nơi những cây cầu làm tôi mê mẩn? Phải chăng là cảm thức được kết nối? Hay là ảnh tượng dòng nước chảy phía dưới? Tôi nghĩ là vì nhiều lý do kiểu đó gộp lại. Có lẽ cũng là cái cảm giác nửa gần nửa xa. Cũng là cái đong đưa mơn man của lời ru ví dầu cầu ván đóng đinh tôi nghe từ thuở bé, từ thời bắt đầu biết nhớ, biết hỏi, biết phân biệt được tên của những cây cầu đầu tiên trên đường về nhà ngoại.



Cầu Cobden bắc qua sông Itchen ở Southampton, nguồn discoversouthampton.co.uk

Chủ Nhật, 26 tháng 8, 2012

Ngày 1: cuốn sách mà ngày nhỏ tui được người lớn đọc cho nghe

(Dành cho ai chưa biết tôi đang viết về cái gì, đây là trò chơi 30 ngày viết về sách theo các tiêu chí của riêng tôi: http://quihien.blogspot.com/2012/08/30-cuon-sach.html)

Tôi muốn dành bài đầu tiên để nói về những cuốn sách đầu tiên của tôi: bộ "Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam" của giáo sư Nguyễn Đổng Chi và vô vàn những cuốn sách cổ tích tác giả Vô Danh khác mà bố đã đọc cho tôi nghe trong suốt những năm tui chưa biết chữ. Những cuốn sách mà giờ đã lưu lạc biệt tăm không biết ở đâu, có khi được cho, có khi tự nhiên biến mất bất chấp định luật bảo toàn vật chất. Hình trên chỉ là 1 cuốn mới ở nhà tôi, được chụp để minh họa, không phải là cuốn sách thời thơ ấu.

Phải tới khi lớn lên, tôi mới nhận ra những cuốn sách bố tôi đọc cho tôi mỗi tối, tối nào cũng như tối nào, nó ảnh hưởng như thế nào đối với quá trình phát triển ngôn ngữ mẹ đẻ của tôi trong suốt thời ấu thơ. Mỗi tối, tôi được bố đọc một đoạn trong 1 cuốn sách cổ tích. Điều này kéo dài suốt từ những năm tôi 3 tuổi cho tới năm tôi 5 tuổi. Nhìn lại thì chỉ có gần 3 năm nhưng khi còn nhỏ, tôi có cảm giác đó là một khoảng thời gian dài vô cùng tận. Tôi biết đọc chữ khá sớm, năm 5 tuổi, trước khi đi học lớp 1 vài tháng. Những năm tiểu học, trong ký ức của tôi, vốn từ vựng tiếng Việt của tôi khá tốt, tốt hơn so với những đứa cùng tuổi. Tôi đồ rằng những buổi tối đọc sách với bố đã mang tới điều đó.

Về các chuyện của ông Chi, không hiểu sao truyện ấn đậm trong đầu óc tôi nhất là truyện Đức thánh Láng - ông Từ Đạo Hạnh và ông Lý Quốc Sư - Nguyễn Minh Không. Có lẽ đó là truyện đầu tiên có cốt truyện phức tạp mà tôi từng đọc/nghe, nên hồi nhỏ tôi không hiểu mấy, khi biết đọc ngồi đọc lại hiểu sơ sơ. Nửa tháng trước, đi về Bái Đính vào đền ông Nguyễn Minh Không, tôi bồi hồi lắm, nhớ lại những câu thơ trong sách ông Chi thuở nhỏ:


Tập tầm vông
Có ông Nguyễn Minh Không
Chữa cho vua khỏi hóa
Tập tầm vá
Muốn chữa vua khỏi hóa
Phải đón Nguyễn Minh Không





Thứ Bảy, 2 tháng 6, 2012

Cái thân

Hôm qua sinh nhật em 15 tuổi. Mấy hôm nay gọi về nhà, bố mẹ than em ngủ nghê chả có giờ giấc gì cả. Có bữa em ngủ từ trưa tới tối, có bữa thức tới 4 giờ sáng, có bữa chả biết thức tới đâu nhưng ngủ gục trên bàn học. Hôm sinh nhật em gọi về nhà, em đã ngủ mất đất. Anh ở xa, chẳng biết em ngủ có đủ giờ hay không.

Anh cũng hiểu cho em, em sắp thi. Kì thi này, chắc với em, là kì thi quan trọng nhất em từng phải trải qua.

__________________

Thì cũng chỉ biết khuyên em là đừng để mình bị áp lực quá. Thi với chả cử, tới khi qua rồi, vài năm sau, nhìn lại, em sẽ thấy nó chẳng là cái gì cả. Em hãy cứ bình thường, hãy cứ tin bố tin mẹ tin anh. Bố mẹ đã sống trên đời cả năm chục năm, bố mẹ biết những điều mình chưa biết. Anh đã sống nhiều hơn em được vài năm, anh đã biết những điều em chưa biết. 

Có những thứ, càng sống, mình sẽ càng nhận ra nó quan trọng hơn những thứ khác. Có những thứ bây giờ mình tưởng chừng như nó là quý giá, là hệ trọng, là chuyện buộc phải làm, nhưng sau một thời gian, mình nhận ra nó chẳng qua chỉ giống như một cơn gió nhẹ, có khi chẳng đáng bận tâm. Càng sống mình sẽ càng biết có những thứ nên được ưu tiên hơn những thứ khác, bất chợt quay đầu nhìn lại, mình thấy trước giờ mình bỏ mặc nó mà tôn sùng những thứ dở hơi kia. Có khi lúc đó mình chợt hối tiếc vì thời gian đã mất, vì chẳng ai nói cho mình biết phải làm thế nào lúc đó. Thế nhưng đó chỉ là tình huống xấu nhất thôi em ạ.

Chỉ muốn khuyên em là nên quý trọng sức khỏe của mình. Tuổi của em là đang cần phải ngủ. Cái thân mình là một trong những thứ quý nhất. Cái thân là cái chở nhiều thứ, nó là phương tiện của mình để làm nhiều việc, trong đó có việc giúp đỡ người khác. Nói thế không phải là cổ súy cho vị kỉ, chỉ mình biết mình, mà ý anh muốn nói là, phải biết chăm sóc chính cái thân mình. Đó không phải là thân của một mình mình, nó là của bố mẹ, nó là của gia đình, nó là của nước, của đất, chăm sóc nó chính là thể hiện tình yêu với tất cả mọi thứ xung quanh. 

Từ nhỏ, bố lúc nào cũng mắng khi thấy hai đứa thức khuya. Đối với riêng anh Hiển, chuyện thức khuya quá mức để học bài rất là vô nghĩa, thà lâu lâu thức khuya một bữa ngồi coi phim hay coi đá banh hay đọc truyện, nghe còn có thể chấp nhận, chứ chuyện đêm nào cũng như đêm nào, thức tới gần sáng để học bài, là một chuyện vô cùng nhảm nhí. Em hãy hiểu, chuyện "học" mình đang nói tới ở đây là ngồi tụng bài để thuộc, hoặc là ngồi chép bài rã tay, hoặc là ngồi làm những bài tính vô thưởng vô phạt không ích lợi gì, đó là chuyện rất không quan trọng. Nó chỉ quan trọng trong một nghĩa nào đó thôi, còn xét trên một mặt lớn, nó chẳng là cái gì cả. Vì thế, rất nhảm nhí khi mình đánh đổi một thứ quan trọng cho một thứ vô nghĩa.

Chỉ muốn bảo em thế này. Hãy hiểu kì thi em đang đối mặt đúng là một kì thi quan trọng với em thật, nhưng nó không có ý nghĩa gì nếu em đánh đổi những thứ quan trọng hơn cho nó. Em hãy cứ cố hết sức nhưng đừng áp lực. Em hãy sắp xếp thời gian cho hợp lý, bỏ những thứ gì thừa thãi không cần ôn tập đi. Những gì có thì đã có trong đầu rồi. Hãy giành thời gian cho những thứ quan trọng. 

Chỉ mong em hiểu được rằng, có những thứ quan trọng hơn những thứ khác. Càng sống, em sẽ càng tìm cho mình những thứ quan trọng thực sự.

Em đang bước vào cái tuổi có nhiều thay đổi, ai trong nhà cũng nhận ra, chắc em cũng phải nhận ra những điều thay đổi trong mình. Nhưng hãy cứ tin vào nhà mình, vì chẳng còn ai đáng tin hơn gia đình mình cả. 

__________________
Tặng em một tấm hình con Mèo - biểu tượng của sự ngủ.