Mây và sóng

Ta chẳng muốn làm một mặt trời đỏ
Ôm hết mộng ngày
Ta chẳng muốn làm một ánh trăng bạc
Thâu hết đêm say.

Thứ Hai, 6 tháng 6, 2011

Afterdark

[Afterdark - chương 1 : 11.56 p.m]
Haruki Murakami

Rồi anh nói, "Tôi từng đọc một câu chuyện về ba anh em dạt lên một hòn đảo ở Hawaii. Một truyền thuyết ấy mà. Chuyện xưa rồi. Tôi đọc khi còn bé, nên có khi kể chả chính xác lắm đâu, nhưng nó kiểu kiểu thế này này. Ba anh em đi câu cá và gặp bão. Họ trôi lênh đênh trên biển một thời gian rồi dạt vào một bờ cát của một hòn đảo không người. Đó là một hòn đảo đẹp với hàng đống cây dừa mọc trên bãi biển cùng với hàng đống trái dừa mọc trên cây, còn có cả một ngọn núi rất cao ở giữa đảo. Cái đêm họ dạt lên, một vị thần xuất hiện trong giấc mơ và bảo, "Hãy men dọc theo bờ biển xa thêm một tí nữa, các ngươi sẽ gặp ba tảng đá to và tròn. Ta muốn từng người đẩy hòn đá của mình xa bao nhiêu tùy thích. Ngươi đẩy hòn đá tới đâu thì chính tại nơi đó ngươi sẽ sống. Ngươi càng đi xa thì thế giới ngươi nhìn thấy từ nhà mình sẽ càng rộng lớn. Việc các ngươi đẩy hòn đá của mình đi bao xa hoàn toàn phụ thuộc vào ngươi."

Chàng trai trẻ uống một cốc nước và ngưng nói một lát. Mari trông không hứng thú thật nhưng rõ ràng cô vẫn đang nghe.

"Tới đây thì hiểu chứ?" anh hỏi.

Mari gật đầu.

"Muốn nghe đoạn còn lại không? Nếu em không hứng thú thì tôi ngừng lại cũng được."

"Nếu truyện không dài quá."

"Không, không dài. Truyện đơn giản mà."

Anh uống một ngụm nước nữa rồi kể tiếp.

"Vậy là ba anh em tìm thấy ba hòn đá trên bãi biển như lời vị thần nói. Và họ cũng bắt đầu đẩy như vị thần bảo họ làm. Ba hòn đá đó đúng là rất to, nặng nữa, nên đẩy lên dốc tốn sức vô cùng. Người em út bỏ cuộc đầu tiên. Anh nói, "Hai anh ạ, nơi này đủ tốt cho em rồi, gần bãi biển, em bắt cá được. Có đủ mọi thứ để em sống. Em không quan tâm tới chuyện em nhìn thấy được bao nhiêu phần của thế giới từ chỗ này". Hai người anh đẩy tiếp, nhưng đến lưng chừng núi, người anh hai bỏ cuộc. Anh bảo, "Anh ạ, nơi này đủ tốt cho em rồi. Có nhiều hoa trái ở đây, đủ mọi thứ để em sống. Em không quan tâm tới chuyện em nhìn thấy được bao nhiêu phần của thế giới từ chỗ này". Còn lại người anh cả tiếp tục đi lên núi. Đường mòn bắt đầu hẹp và dốc dần, nhưng anh không bỏ cuộc. Anh này bền chí lắm, lại muốn được nhìn thấy thế giới nhiều nhất có thể nên dốc sức đẩy hòn đá lên đỉnh. Anh đẩy cả hàng tháng ròng, ăn uống rất ít, cho tới khi đẩy được hòn đá lên đỉnh cao nhất của ngọn núi. Tới đó, anh ngừng lại nhìn ngắm thế giới. Giờ đây anh có thể thấy được xa hơn bất kỳ người nào. Đây là nơi anh sẽ sống, nơi không chim bay không cỏ mọc. Nước, anh chỉ có thể liếm sương giá. Thức ăn, anh chỉ có thể ăn rêu. Nhưng vì anh đã có thể nhìn thấy cả thế giới nên anh không hối tiếc. Và thế nên, cho tới tận ngày nay, hòn đá to tròn của anh vẫn y vị trên đỉnh một ngọn núi ở một hòn đảo Hawaii. Chuyện như thế đó."

Yên lặng.

Mari hỏi, "Vậy rốt lại chuyện có ý nghĩa, bài học gì rút ra không?"

"Có lẽ có, hai điều. Một là, " anh nói, giơ ngón tay lên, "tất cả mọi người đều khác biệt. Ngay cả anh em ruột thịt. Một điều nữa là," anh nói, giơ thêm một ngón tay nữa, "là nếu người ta thực sự muốn hiểu biết thêm một điều gì đó, họ phải chấp nhận trả giá."

Mari nói lên ý kiến của cô, "Theo em, cuộc sống mà hai người em chọn có ý nghĩa nhiều nhất."

"Thế chứ gì nữa", anh thừa nhận, "chả ai muốn đi cả một chặng đường dài tới Hawaii để liếm sương và gặm rêu. Nhưng người anh cả tò mò muốn nhìn thấy thế giới, và anh ta cũng chẳng thể kìm nén được nỗi tò mò, mặc kệ cái giá phải trả như thế nào."

(Q.H dịch)

___________________

Truyện này làm tôi liên tưởng tới "Shutter Island" tôi xem hôm qua. Rõ ràng cuộc sống là do chúng ta lựa chọn, cơ hội là trước mặt để nắm bắt, chúng ta sẽ là người lựa chọn cho mình cách sống như thế nào. Những điều tôi nghĩ trong đầu là những suy nghĩ cao và xa hơn những thứ ngớ ngẩn tôi viết trong bài thi tốt nghiệp môn văn. Nếu tôi viết những thứ này vào phần bài làm ngớ ngẩn của cái đề bài ngớ ngẩn đó, tôi sẽ chả có điểm nào. Không hiểu vì cái lẽ ngớ ngẩn nào mà cái đề bài ngớ ngẩn đó lại được báo chí tụng ca như thế.

Tôi bắt đầu đọc Afterdark hôm nay.
Afterdark (Afuta Daku) - bản tiếng Anh do Jay Rubin chuyển ngữ - Vintage Book. Mình thích cái bìa này hơn cái bìa của mình.

Chủ Nhật, 22 tháng 5, 2011

Ghi chép về những thứ chán òm




Tối nay là lượt trận cuối cùng của mùa giải 2010-2011 của English Premier League. Một mùa giải trôi qua như mọi mùa, nhưng đối với tôi, nó vô cùng đáng nhớ và đặc biệt, một phần cũng bởi đây là năm học cuối cùng.

Không biết từ lúc nào tôi có một cái cảm giác về sự tương đồng về mùa bóng này của Arsenal đối với năm học của tôi, một kiểu giác quan thứ sáu thôi, không có bất kỳ một lý do rõ ràng nào, thuần túy cảm giác. Có lẽ cảm giác đó đến với tôi từ đầu năm học.

Khi mà tôi hy vọng vào một mùa bóng thành công của Arsenal, cũng là tôi đang tin tưởng vào một năm học tốt đẹp. Một năm học 12 tốt đẹp đối với tôi có nhiều nghĩa, và tôi cũng có đủ cơ sở để tin như vậy. Tôi cũng có đủ cơ sở để tin vào một năm thành công của Arsenal, khi mà cho tới tận tháng 2, người ta vẫn nghĩ Arsenal có thể giành tới 4 chiếc cúp.

Thế mà bây giờ, Arsenal đang lết bết giành nhau cái hạng 3 EPL với ManCity và phòng truyền thống cũng không có thêm một chiếc cúp nào. Còn tôi bây giờ thì đang ngồi ở nhà, chống cằm, ngáp ngắn ngáp dài nhìn về 2 kì thi phía trước.

Tôi đã tính đủ đường, trong những con đường của tôi, kỳ thi đại học siêu siêu chán và nhảm luôn nằm ở phương án cuối cùng, khi tất cả những kế hoạch trước đó đều đổ bể. Tôi hoàn toàn không mong đợi việc mình sẽ thi đại học lắm, ít nhất là mãi đến tận gần cuối tháng 3. Không phải tôi sợ, tôi chả sợ gì cả, tôi chỉ không thích. Tôi làm không tệ bài thi NTU của mình và đã luôn nghĩ mình sẽ có một vé sang Sing học Vật liệu. Thế nhưng tôi vẫn không đậu vì cái điều quái quỷ gì đó mà tôi cũng chẳng hề biết, chẳng ai nói tôi biết, y hệt như chẳng ai hiểu vì sao van Persie bị đuổi ở Nou Camp và tại sao lại có cái chuyện không tưởng mà Sczcesny và Koscielny làm ở Wembley vào những ngày tháng 2.

Nhưng tôi hiểu, mùa bóng đã khép lại, còn cuộc phiêu lưu của tôi thì vẫn còn tiếp diễn. Hai thứ đó không có gì giống nhau hết, tôi không thể đánh đồng làm một. Tôi vẫn còn những hy vọng của riêng mình và vẫn còn những con đường mới cứ mở ra liên tục.

Cuộc chơi vẫn chưa hết.

_______________________



Hôm qua tôi xem "500 days of Summer", một cái phim mà từ khi Star Movies giới thiệu là sắp chiếu, tôi cứ nhấp nha nhấp nhổm muốn xem.

Rõ ràng rành rành đó là một phim hài, dễ thương, với Joseph Gordon-Levitt (Tom) và Zooey Deschanel (Summer) (thiệt tình tôi muốn xem cũng vì khoái Joseph Gordon-Levitt trong Inception). Phim làm tôi cười được, cười nhẹ nhàng, vui vẻ, sảng khoái. Ít nhất là cho tới khi gần hết phim.

Thế nhưng, khi xem tới gần hết phim, khi Summer làm đám cưới, trong khi còn lại gần ba mươi ngày nữa mới đến cái mốc "500 days", tôi tự hỏi, người ta còn có thể kể cái gì nữa cho tôi trong câu chuyện này. Cái kết khiến tôi khá bất ngờ.

Tôi phải công nhận đây là một phim hay, không nhảm nhí, không cường điệu, không ba xạo, tuy thế, tôi không thích. Tôi không thích cái kết cục, không thích cái tình thế của Tom. Những thứ không thích đó không tránh được, vì nó thực quá.

Khi xem phim này, tôi thực sự không nghĩ tới ai cả, nó không gợi cho tôi về bất kỳ ai cả. Chỉ có con số đếm "500" làm tôi nhớ lại ngày trước tôi với bạn đếm số ngày của chúng ta. Tới một ngày, bạn phát chán, không thèm đếm nữa, nhưng tôi thì vẫn cứ đếm. Rồi cũng tới một ngày tôi cũng phát chán. Rồi cái ngày tôi quyết định bỏ hình ảnh của bạn ra khỏi đầu tôi, tôi cũng chả cần biết (và tới giờ cũng chả cần nhớ) hôm đó là ngày thứ hai trăm mấy. Chỉ có gợi thế thôi, chứ phim này thật sự không gợi cho tôi về ai cụ thể hết.

Tôi nhận ra trong cuộc đời có rất nhiều thứ chúng ta không thích. Đúng thế, không ai thích được hết tất cả mọi khía cạnh của cuộc đời. Không thích nhưng không tránh được, vì nó là bản chất rồi.

Tôi cũng nhận ra rằng, bị đặt một cách thụ động vào những điều không thích dù sao cũng dễ chịu hơn là phải chủ động làm điều mình không thích. Chủ động là đã có quyền được lựa chọn, hoặc làm hoặc không, nếu làm thì hoặc qua loa, hoặc cẩn thận, và phải chịu trách nhiệm về việc mình làm. Cái việc phải chịu trách nhiệm về việc mình làm mà mình không hề thích nó khiến tôi thấy phát ốm.

Nhưng tôi cũng thấy được nếu ai cũng làm toàn điều mình thích thì sẽ tới lượt cái xã hội này phát ốm. Phải có sự cân bằng trong việc làm những điều mình thích và (tự nguyện cũng như bắt buộc) làm những điều mình không thích chút nào. Nói ra thì cao cả nhưng nó thật sự là như vậy, chỉ có như vậy mới không làm tổn thương những người khác, tổn thương cái xã hội, cái nền văn mình và cái hành tinh này.


(ghi chép thế này không vụn lắm nhưng cứ thích để vào "Ghi chép vụn" - chả tổn thương ai cả)

Thứ Ba, 3 tháng 5, 2011

Bài hát của các tiên hay là những điều cô gái ấy đã nói

Ôi, các người đi đâu đó,
Mà trở về trễ thế này?
Dòng sông đang chảy,
Tất cả các vì sao đang rực sáng!
(Bài hát của các Tiên trên cây - Tolkien)


Tôi đọc hết The Hobbit (bản tiếng Việt "Anh chàng Hobbit" của Nhã Nam - Nguyên Tâm dịch) và xem lại The Fellowship of the Ring lần thứ hai. Lần đầu tiên tôi luyện cả bộ phim 3 phần của Chúa Nhẫn là vào hè năm lớp 10 lên 11, có nghĩa là cách đây gần hai năm rồi, theo lời gợi ý của chị Bảo Quyên, đĩa cũng do Bảo Quyên cho mượn. Lần đó tôi xem như thưởng lãm, như gió nhẹ thổi qua mặt, chỉ thấy hay thôi chả thấy gì.

Lần xem lại này, đối với tôi, mới là một trải nghiệm tuyệt vời. Không phải tới bây giờ, tôi mới phát hiện ra rằng thằng Thanh Long ngồi kế bên tôi hai năm nay có cùng với tôi nhiều sở thích như vậy: nó sinh sau tôi hai ngày, chơi cùng một loại game, xem cùng một loại phim, cùng mê một đội bóng và hơn nữa, nó lại là một thằng fan của Chúa Nhẫn. Tôi không thể tự gọi mình là fan của Chúa Nhẫn (ít nhất là cách đây một tháng), vì lần xem Chúa Nhẫn đầu tiên tôi hoàn toàn không thể nắm được nội dung truyện, cũng chả buồn tìm tòi, tôi chỉ thấy nó hay, một cái hay vô cùng lớt phớt, điều duy nhất đọng lại trong tâm trí tôi là phong cảnh đẹp tuyệt vời quay tại New Zealand và cái nhạc phim có vẻ hay hay.

Cơn sốt Chúa Nhẫn trở lại gần đây, khi tôi nhận ra nhạc phim Chúa Nhẫn không chỉ "có vẻ hay hay" mà là siêu hay, cực kỳ hay. Nhạc phim do Howard Shore cùng với Enya cộng tác, thực sự là những tác phẩm nghệ thuật để đời. Ý muốn đọc nguyên tác truyện của Tolkien thì đã manh nha từ lâu rồi, từ khi tôi còn nghe chị Bảo Quyên suốt ngày bảo phải đọc Lord of the Rings vì đó là một trong các tác phẩm Anh ngữ hay nhất mọi thời đại với thứ ngôn từ đẹp nhất của tiếng Anh được viết trong đó và vì  (như tôi tìm hiểu được) Tolkien là một nhà ngôn ngữ học đại tài, giáo sư Rawlinson and Bosworth về ngôn ngữ Anglo-Saxon của đại học Oxford, người sáng chế ra một họ ngôn ngữ Tiên (Elvish) cho các trước tác của mình.

Khi mà phải nhốt mình trong ngục tù của những điều tầm thường và nhàm chán, điều duy nhất tôi muốn làm là được thoát ra và bay đi chơi. Thế là ý định chờ lúc rảnh rỗi để đọc The Hobbit của tôi bị phá sản hoàn toàn, tôi quyết định phải đọc cuốn đó trong những ngày như thế này. The Hobbit không phải như Harry Potter 7, quyển sách cuốn hút tôi đọc từ sáng tới chiều trong những ngày thi học kỳ 2, mặc dù cũng là đọc lại lần hai. The Hobbit là một quyển sách hay kiểu khác, trong đó có những điều nhẹ nhàng, có những giấc mơ và cả những điều mạnh mẽ. Câu chuyện của Bilbo Baggins sống ở Đáy Túi - Gầm Đồi (tôi thích bản dịch này của Nguyên Tâm - một bản dịch hay, gọn và giọng văn phù hợp) như một khúc mở đầu (prelude) cho 3 tập Chúa Nhẫn tiếp theo (chưa đọc). Một quyển sách nhỏ, kể về một chuyến phiêu lưu gồm 14 người - 1 Hobbit và 13 người lùn (kéo dài hơn 1 năm trời, qua một đoạn đường dài) là một lời giới thiệu về những người Hobbit ở Shire, về những phẩm chất đáng quý của các Hobbit dòng họ Baggins, trước khi đến cuộc phiêu lưu lớn hơn (một chút) của Frodo Baggins trong 3 quyển sách sau. 

Xem The Hobbit xong, khi xem lại The Fellowship of the Ring, tôi nhận thấy mình hiểu thêm rất nhiều thứ, mà nếu không đọc The Hobbit trước, chắc chắn tôi sẽ không để ý và không hiểu được. Đó là cảnh đầu tiên Gandalf xuất hiện, lão đã hát bài The Road Goes Ever On của Bilbo sáng tác lúc anh chàng còn trẻ, khi sắp về tới nhà sau chuyến đi của mình. Rồi cảnh Gandalf và Bilbo ngồi hút thuốc và nhả khói thành vòng tròn, đó chính là lặp lại y chang cảnh đầu tiên hai người gặp nhau khi Gandalf đến Hobbitton tìm Bilbo trong The Hobbit. Rồi cảnh cái bản đồ nằm trên bàn của Bilbo ở ngôi nhà Đáy Túi (Bag End), đó chính là bản đồ các chú lùn mang tới khi thuê Bilbo đi phiêu lưu cùng họ, hay là quyển sách There And Back Again do Bilbo viết về cuộc phiêu lưu của mình mà Frodo đọc được khi ở Rivendell của Elrond, chính là quyển The Hobbit của Tolkien được viết lại ở ngôi thứ nhất.

Tôi rất thích những bài hát của các Tiên (tiếng Anh là Elf ấy), những người được Tolkien miêu tả là "cứ cười và hát ở trên cây những điều mà các bạn cho là vô nghĩa. Điều đó thì họ chẳng quan tâm; họ sẽ chỉ càng cười nhiều thêm nếu các bạn bảo họ như thế. Tất nhiên họ là các tiên rồi.". Xem The Fellowship of the Ring tôi mới được tận tai nghe tiếng hát của các Tiên là như thế nào, dĩ nhiên đó cũng chỉ là sáng tạo của Howard Shore, Enya và Peter Jackson thôi. "Tiếng hát của các Tiên đâu phải là một cái gì đó có thể bỏ qua vào tháng Sáu dưới các vì sao, nhất là khi các bạn thích những thứ như vậy". Giọng của Enya quả là một cái giọng đầy chất Elvish, nhiều khi nghe Enya hát May it be, tôi cứ nghĩ Enya hẳn phải là elf, chứ không phải là người. Nếu các bạn có xem The Fellowship of the Ring, hãy chú ý cảnh Aragorn và Arwen vừa nói tiếng Tiên (không biết là Quenya hay Sindarin) vừa hôn nhau ở Rivendell trên nền nhạc Aníron Enya hát hay chú ý bài hát tiếc thương Gandalf của các Tiên ở Lothlórien (không thấy mặt các tiên đâu, có lẽ họ đứng trên cây mà hát), đó chính là những gì tôi cảm nhận được về tiếng hát của các tiên.

Tôi sẽ xem tiếp The Two Towers và dĩ nhiên là The Return of The King, nhưng không phải bây giờ, những ngày nghỉ đang sắp hết, tiếp tục phải trở lại với những điều nhàm chán. Tôi sẽ có những điều khác để giết cơn nhàm chán của mình, nhưng đó không phải là Chúa Nhẫn, tôi sẽ để dành lại cho những dịp khác.

Cảm ơn Tolkien, ông đã chia sẻ thế giới của mình cho tất cả mọi người. 

You walk a lonely road
Oh, how far you are from home
Mornié utúlié
Believe and you will find your way
Mornié alantié 
A promise lives within you now


Chàng đi một mình trên con đường
Ôi, chàng đang xa nhà biết mấy.
Bóng tối đã đổ xuống
Vững tin và chàng sẽ tìm ra phương hướng
Bóng tối đã tiêu tan
Một lời hứa sống mãi trong trái tim chàng

(May it be - Enya)

Chủ Nhật, 1 tháng 5, 2011

Đây là hương và đây là hoa

Đến đây, ta sẽ cho ngươi biết
Thế nào là hương và thế nào là hoa.

Ập vào trong thành phố
Tràn vào những ngôi nhà
Bừng lên như là lửa
Vang lên như khúc ca
Của những con thiên nga
Sắp chết.

Những gì mềm mại
Ta để lại cho ngươi
Những gì mát mẻ
Những gì đẹp đẽ
Ta cũng để lại cho ngươi
Với ta, chỉ cần mang đi hai thứ
Một thứ là hương và hai thứ là hoa.

Ta chi cho ngươi
Nhưng ngươi nào hiểu được
Dẫu cho ngươi là cá
Dẫu cho ngươi là chim
Ngươi cũng chẳng hiểu được
Ta để cho bàn tay
Hòa vào trong nước ấm
Ta để cho ngón tay
Nhúng ngập trong chất mật
Những gì ấm áp
Những gì ngọt ngào
Chỉ có ta là biết.

Các ngươi mải miết
Làm những điều khờ dại bên kia đường
Chẳng hề biết bên này
Có một vầng dương
Đang tỏa rạng .

Đến đây rồi các ngươi cũng chẳng thể thấy
Thế nào là hương và thế nào là hoa
Ta chỉ còn biết lẩm nhẩm
Giá các ngươi là hương
và giá các ngươi là hoa
Vì  những điều đó
Chỉ có ta và hương và hoa
là biết.


_____________________

Mình bị nhiễm ba cái tranh Orientalism lung linh lộng lẫy của Ingres và Gérôme. Rồi còn coi cả 1 cái phim vô cùng yên sỹ phi lý thuần nữa.

La Grande Odalisque - Jean August Dominique Ingres

Kèm bức tranh vô cùng nổi tiếng của Ingres nhé.

Thứ Năm, 14 tháng 4, 2011

Đại giang đông khứ



Ca sĩ: Alan - phim Xích Bích


Hán Việt
Khán đại giang đông khứ 
lãng hoa đào tẫn thiên cổ anh hùng
Tiếu chỉ điểm giang sơn 
thị phi thành bại câu hôi phi yên diệt
Thử địa nhất vi biệt thanh sơn cựu vũ sơ hiết
Hào tình khước hướng thùy thuyết
Ky ngộ nan xa đông phong thả tạm tá
Lưu niên tự thủy túc ấn nan trọng điệp
Xích bích nan biện phong lưu vân tán xử
Chích thặng hạ đương thì minh nguyệt uổng hải khoát thiên không
Cố nhân bất tằng nhập mộng kỷ độ tịch dương hồng vãn chung
Phân cửu tất hợp hợp cửu tất phân
Tạm ký thiên địa chi gian địch hữu nan phân
Đa tình ứng tiếu ngã hoa phát sinh
Đãn vi quân cố độc trầm ngâm chí kim
Nhất thì du lượng nhất hồ tửu vạn cổ tiêu trầm
Nhân đạo thị phân cửu tất hợp hợp cửu tất phân
Hòa nhĩ chung tu nhất biệt thu nguyệt xuân phong tàn tuyết
Uổng hải khoát thiên không cố nhân bất tằng nhập mộng
Kỷ độ tịch dương hồng vãn chung


Phân cửu tất hợp hợp cửu tất phân
Tạm ký thiên địa chi gian địch hữu nan phân
Đa tình ứng tiếu ngã hoa phát sinh
Đãn vi quân cố độc trầm ngâm chí kim
Nhất thì du lượng nhất hồ tửu vạn cổ tiêu trầm
Nhân đạo thị phân cửu tất hợp hợp cửu tất phân
Hòa nhĩ chung tu nhất biệt
Phân cửu tất hợp hợp cửu tất phân
Tạm ký thiên địa chi gian chủ khách nan phân
Đa tình ứng tiếu ngã hoa phát sinh
Đãn vi quân cố độc trầm ngâm chí kim
Nhất thì du lượng nhất hồ tửu nhung mã nhất sinh
Nhân đạo thị phân cửu tất hợp hợp cửu tất phân
Nhân sinh túng sử nhất biệt thiên nhai cộng thử minh nguyệt

Dịch (nguồn:http://quan4.net/dai-giang-dong-khu-alan.html)


Nhìn dòng Trường Giang chảy về Đông, 
bọt nước nhấn chìm bao anh hùng thiên cổ
Cười chỉ khắp giang sơn, 
thị phi thành bại cũng chỉ là làn khói tà
Chính nơi đây ta đã dã biệt, núi xanh còn đó mưa vừa dứt
Tấm chân tình biết tỏ cùng ai
Cơ hội khó cầu, mượn tạm gió đông
Năm tháng trôi qua tựa dòng nước dấu ấn cuộc đời khó in lại trùng điệp
Xích Bích khó phân bởi nơi đây như gió thoảng mây trôi
Chỉ còn lại vầng trăng từ nghìn xưa phí hoài trời biển bao la
Không thể gặp cố nhân dù trong giấc mộng, sắc hoàng hôn hồng đỏ đã lên bao lần, tiếng chuông đêm
Phân ly lâu ắt có ngày tái hợp, tái hợp rồi tất cũng phân ly
Tạm dừng chân giữa trời đất bao la, kẻ thù hay bằng hữu thật khó phân biệt
Người đời cười ta si tình và mái tóc đã điểm bạc
Nhưng theo ngươi, ta phải cô độc trầm ngâm đến tận bây giờ sao
Du, Lượng cùng thời, rượu một bình, chìm vào thiên thu
Quy luật cuộc sống là hợp rồi tan, tan rồi lại hợp
Đến cuối cùng chúng ta cũng phải chia ly, trăng thu gió xuân tuyết tàn
Phí hoài trời biển bao la, không thể gặp cố nhân dù trong giấc mộng
Sắc hoàng hôn hồng đỏ đã lên biết bao lần, tiếng chuông đêm

Hợp rồi tan tan rồi lại hợp
Tạm dừng chân giữa trời đất bao la, kẻ thù và bằng hữu thật khó phân biệt
Người đời sẽ cười ta đa tình và mái tóc đã điểm bạc
Nhưng theo ngươi, ta phải cô độc trầm ngâm đến tận bây giờ
Du, Lượng cùng thời, rượu một bình, chìm vào thiên thu
Quy luật cuộc sống là hợp rồi tan, tan rồi lại hợp
Đến cuối cùng rồi chúng ta cũng sẽ phân ly
Hợp rồi tan tan rồi lại hợp
Tạm dừng chân giữa trời đất bao la, kẻ thù và bằng hữu thật khó phân biệt
Người đời sẽ cười ta đa tình và mái tóc đã điểm bạc
Nhưng theo ngươi, ta phải cô độc trầm ngâm đến tận bây giờ
Du, Lượng cùng thời, rượu một bình, cả đời trên yên ngựa
Quy luật cuộc sống là hợp rồi tan, tan rồi lại hợp
Đời người dù có chia ly dù tới chân trời cũng ở dưới cùng một vầng minh nguyệt



Nếu như "Le Festin" trong Rattatouille là bài hát làm mình mê tiếng Pháp, thì "Đại giang đông khứ" chính là bài hát làm mình mê tiếng Trung Quốc. Mình nghe "Đại giang đông khứ" suốt cả năm mười một, mỗi lần nghe, giống như có một dòng điện chạy qua người, rất kích thích. Thằng Cao Huân là người giới thiệu, nó search đâu đó rồi mang một đống nhạc Alan vào cho mình nghe, trong đó lại có "Đại giang đông khứ" trong OST của Xích Bích.

Bằng cái mớ kiến thức rời rạc về thơ cổ Trung Hoa, mình dòm trong lời Hán Việt thì nhận ra lời thơ của Tô Đông Pha trong từ điệu Niệm Nô Kiều:
Đại giang đông khứ
Lãng đào tận thiên cổ phong lưu nhân vật.
Cổ luỹ tây biên,
Nhân đạo thị Tam Quốc Chu Du Xích Bích
và của Tào Tháo trong Đoản ca hành (kỳ 2):
Thanh thanh tử khâm
Du du ngã tâm
Đản vị quân cố
Trầm ngâm chí kim.
(Cổ áo xanh xanh
Rầu rầu lòng ta
Chỉ vì ngươi
Mà ta trầm ngâm cho đến nay)


Thứ Hai, 11 tháng 4, 2011

Whose cries are not music

Buổi tối, ngồi trò chuyện với Ngọc Như về Yanni, về nhạc của Yanni và về những ước mơ của tôi. Rồi bật DVD Acropolis của Yanni lên xem (và nghe).

Có lẽ tôi vẫn chưa nhận ra mình yêu nhạc Yanni đến mức như vậy trước khi trải qua buổi tối hôm đó. Hay là càng ngày, phát hiện, tích lũy càng nhiều, tình yêu của tôi lại càng sâu đậm?

Nghe lại cả những bài cũ ơi là cũ, những bài tưởng chừng nghe hoài đến phát chán, Santorini, Keys to Imagination, Within Attraction,... nhưng buổi tối khuya đó, càng nghe, càng thấy ấm lòng hơn, không hẳn là thấy nhiều thứ mới mẻ, mà là thấy nhiều thứ ấm áp. Làm sao diễn tả đây. Có lần tôi từng đọc ở đâu đó câu: Writing about art is like dancing about architecture. Âm nhạc cũng từa tựa như vậy, điện ảnh cũng từa tựa như vậy. Làm sao diễn tả được.

Within Attraction có màn duet violin cực hay. Hiện tôi đã nghe được ba bản, một bản ở Acropolis do Karen Briggs cùng với Shardad Rohani chơi phần song tấu, một bản ở Tử Cấm Thành cũng do Karen Briggs cùng với Armen Anassian và một bản ở Acapulco do Ann Marie Calhoun cùng Samvel Yervinyan chơi. Mỗi bản là một phong cách khác nhau. Karen Briggs và Shardad Rohani làm nên một cảm giác vô cùng hoành tráng bằng những nốt nhanh và gọn. Trong khi đó, Ann Marie Calhoun chơi bên cạnh một Samvel Yervinyan đã quá nổi tiếng với những nốt nhạc thần tốc của The Storm và For All Seasons thì lại tỏ ra khác biệt một trời một vực. Phải nói là trước đó tôi rất thích bản Acropolis nhưng sau khi nghe Ann Marie Calhoun, tôi mới thực sự thấy được nét attraction của bản nhạc. Calhoun làm cho bản nhạc của Yanni trở nên mềm mại, điệu đà và ngọt ngào vô song với những nét uốn lượn và quyến rũ của mình.

Rồi tôi nghe cả bản The End of August ở Acropolis. Thật tình tôi không nhớ được là The End of August có xuất hiện ở Acropolis concert, chính là bài cuối cùng khép lại đêm diễn. Trước giờ tôi vẫn chỉ nghe The End of August từ bản CD. Được nghe Yanni chơi live bản nhạc này, được nhìn  nét mặt của Yanni - piano và Briggs - violin khi đàn, quả là một điều thú vị hay ho.

My girlfriend and I went to one of his concerts and he played this song, that was the first time I saw her cry.
(aldamokm - Youtube)

Đọc được comment của một người tên aldamokm trên Youtube bên dưới video The end of August (Live at Acropolis), tự nhiên tôi thấy lòng mình lâng lâng. Giống như gặp được một người đồng cảm.



Tôi đã nói với cô
Rằng những ngày cuối tháng Tám thật dễ chịu.
Rằng tôi muốn nằm ngủ như những con mèo ở Athens.
Trong những phút giây cuối cùng của mùa Hạ.
The end of August



______________
Tựa đề là tên một tập thơ của Linda Benninghoff. Tình cờ bắt gặp trên mạng.

Thứ Tư, 6 tháng 4, 2011

Chuyện nhỏ trong thế giới lớn

Trong một ngày rảnh rỗi của tuần thi học kỳ, tôi muốn viết một bài giới thiệu một quyển sách.

Quyển "Chuyện nhỏ trong thế giới lớn" tôi bắt gặp cách đây vài tuần trong nhà sách. Ngay cái bìa đập vào mắt là đã thấy có cảm tình. Nhìn xuống phía dưới, thấy ghi Phương Nam Book và Nhà xuất bản Tri Thức thêm tin tưởng. Thêm một dòng chữ vàng nho nhỏ vắt ngang: "Thật may mắn cho những trẻ em nào được đọc cuốn sách này!" (Wall Street Journal) càng khiến tò mò kích thích tợn. Khi lật sách ra xem thì hóa ra đây là một quyển sách lịch sử, một quyển sách về lịch sử thế giới, nhưng không phải theo lối sách giáo khoa mà là một quyển sách kể chuyện, với từng chương kèm theo hình vẽ minh họa đẹp mắt ở đầu mỗi chương.

"Chuyện nhỏ trong thế giới lớn" (Eine kurze Weltgeschichte für junge Leser) - dịch thô là "Lược sử thế giới cho bạn đọc nhỏ tuổi" của E.H.Gombrich - cũng là tác giả của cuốn The story of Art nổi tiếng (mặc dầu mình không biết cuốn này trước đó) - là một quyển sách nhỏ, đẹp và hay ho. Trước tình hình cần phải phổ cập kiến thức lịch sử thế giới cho thằng em 13 tuổi ở nhà, tôi không ngần ngại mà mua ngay một quyển. Rồi lại tiện tay vớ thêm một quyển nữa cho bé Xíu - 5 tuổi - để dành sau này em đọc. Hy vọng quyển sách nhỏ sẽ đem lại cho cả hai - một đứa 13 tuổi và một đứa 5 tuổi - nhiều điều lớn lao.

Quyển sách lịch sử của Gombrich bắt nguồn từ lời hứa hẹn với một người bạn trong ngành xuất bản năm ông 25 tuổi. Khi được gợi ý dịch một quyển sách lịch sử cho trẻ em từ tiếng Anh sang tiếng Đức, ông đọc thử và không có ấn tượng gì với quyển sách đó cả. Ông bảo với người bạn ông có thề viết một quyển khác thú vị hơn. Một năm sau, năm 1936, quyển sách được xuất bản lần đầu ở Đức. Cuốn sách được chào đón nồng nhiệt và dịch ra vài thứ tiếng khác. Sau đó, chính quyền Quốc xã không cho xuất bản quyển sách này vì lý do nó "hòa bình" quá.

Quyển sách lịch sử tôi cầm trên tay, đọc rất nhẹ nhàng với người kể chuyện xưng tôi và gọi người đọc là em. Dĩ nhiên với tác giả là một người Đức, đối tượng đọc cũng là trẻ em châu Âu nên phương nhìn của quyển sách cũng là từ phía Tây. Thế nhưng, quyển sách nhỏ của Gombrich  có phổ khá rộng, đã mở sang đến lịch sử của phương Đông với những câu chuyện về Đức Phật, về Khổng Tử, về Trung Hoa, dĩ nhiên là vẫn bằng văn phong của một người phương Tây. Quyển sách bắt đầu từ lời giải thích, "lịch sử" là thế nào, rồi đến thời tiền sử của những người Neandethal, rồi lần mò sang nền văn minh Ai Cập, Lưỡng Hà, Do Thái, Hy Lạp rồi sang Ấn Độ với câu chuyện về Đức Phật, sang Trung Quốc với Khổng Tử và đá một tí sang Lão Tử, rồi lại trở về Maccedonia với cuộc chinh phục của Alexander Đại đế, sau đó là thành Rome lên ngôi, rồi đến Chúa Jesus, tiếp theo là thời Trung Cổ đen tối với những nhà vua và những hiệp sĩ, rồi những thị dân ra đời nối tiếp theo sau là thời Phục Hưng, chủ nghĩa tư bản hình thành, những cuộc chiến trong nhà thờ, cách mạng Anh, thời kỳ Khai Sáng rồi tới cách mạng Pháp, Napoléon, sau đó là cuộc cách mạng công nghiệp rồi Marx đến như những gì phải đến, chiến tranh thế giới thứ nhất nổ ra, rồi hai mươi năm sau là cuộc chiến lần thứ hai, quyển sách từ từ khép lại với nước Đức thất trận, thế giới chia làm hai phe rồi những căng thẳng leo thang rồi từ từ xuống thang bởi sự sụp đổ của Liên Xô và kết thúc bằng sự kiện nước Đức được thống nhất.

Cuốn sách này không dành cho tôi, tôi mua nó cho những đứa em. Lúc 13 tuổi, tôi không có quyển sách này, nhưng tôi đã đọc những thứ khác. Gì thì gì, những kiến thức luôn luôn là như vậy, không cách này thì nó cũng tìm cách khác để chui vào đầu ta nếu như ta chủ động đi tìm nó.

Thế nhưng, đọc quyển sách này, đối với tôi cũng là một niềm vui, tôi vẫn còn nhiều điều chưa biết và hiểu biết thêm cũng là một niềm vui. Lời văn nhẹ nhàng, dễ chịu và trong sáng thực sự là một nguồn giải trí lành mạnh.